| Utworzono | 2007-05-24, 22:05 |
| Ostatnia modyfikacja | 2007-05-24, 22:05 |
Blogi internetowe (weblogs) w edukacji
W artykule przedstawię sposoby wykorzystania w edukacji blogów internetowych. Jest to kolejny tekst z cyklu „Nowoczesne (internetowe) narzędzia dydaktyczne” przedstawiający najbardziej popularne i bezpłatne narzędzia wykorzystywane obecnie w sieci Internet w kontekście możliwego ich wykorzystania przez nauczyciela w procesie nauczania (blogi, wiki, RSS, social bookmarking, galerie zdjęć, podcasty, webcasty oraz screencasty).W poprzednim artykule z cyklu „Nowoczesne (internetowe) narzędzia dydaktyczne” poruszono problemy:
- nieuniknionej potrzeby unowocześnienia procesu edukacji,
- zasad bezpieczeństwa publikowania w sieci Internet.
W tym artykule zostanie przedstawione wykorzystanie w edukacji blogów internetowych.
Blogi internetowe (weblogs)
Blog internetowy (weblog) jest stroną internetową, którą w łatwy sposób można utworzyć i wypełniać treścią. Pierwsze blogi zawierały ułożone w porządku chronologicznym wpisy (teksty, uwagi, informacje, komentarze do aktualnych wydarzeń, itp.). Często też autorzy blogów zamieszczali odnośniki internetowe do odwiedzanych przez siebie stron wraz z komentarzem. Dopiero nieco później zaczęto dodawać do blogów możliwość komentowania przez internautów treści zamieszczanych przez autorów. Właśnie możliwość komentowania oraz wymiany informacji między autorami blogów a odwiedzającymi je osobami odróżnia blog od zwykłej strony internetowej i stanowi o dużym potencjale tej formy dwustronnego przekazu informacji. W klasycznych blogach, każdy wpis powinien być związany z odnośnikiem wskazującym inne miejsce w sieci.
W chwili obecnej uruchomienie i utrzymywanie własnego blogu nie wymaga znajomości technicznych aspektów, takich jak tworzenie stron HTML czy też umiejętność posługiwania się protokołem FTP – wszystkie niezbędne czynności można wykonać za pomocą intuicyjnego interfejsu użytkownika.
Treści blogów są zwykle aktualizowane codziennie lub w innych (mniej lub bardziej) regularnych odstępach czasu. Blogi stymulują czytelników prezentując różne idee, prowokując pytaniami i dając możliwość dowiedzenia się czegoś więcej (odnośniki internetowe do innych miejsc w sieci). Blogi są dynamiczne – wymagają reakcji ze strony czytelników.
Esencją blogingu jest dokładne zapoznanie się z treścią przygotowaną przez innych i późniejsza jej interpretacja. Bloging polega na wyrażaniu swoich opinii na tematy poruszane przez innych.
Blogi można wykorzystać w szkole:
- jako klasowe strony internetowe,
- jako repozytorium materiałów powstałych w czasie procesu dydaktycznego (plany zajęć, wypracowania, dokumentacja projektowa, itp.),
- do przygotowania e-portfolio (zarówno nauczyciela jak i ucznia),
- do wsparcia pracy grupowej,
- do zarządzania wiedzą.
Są to tylko niektóre wybrane zastosowania blogów w szkole. Ciągle pojawiają się nowe pomysły ich wykorzystania. Niezależnie od ich zastosowania, blogi motywują uczniów do bardziej krytycznego i analitycznego myślenia oraz do formułowania swoich myśli w sposób bardziej przemyślany i jasny. Dodatkowo blogi pomagają w budowaniu kontaktów między ludźmi biorącymi udział w procesie edukacyjnym, niezależnie od tego czy są to tylko uczniowie, czy dodatkowo nauczyciele, znawcy przedmiotu, zaproszeni goście, rodzice, a nawet ludzie, którzy przypadkowo odnaleźli w sieci blog i zainteresowali się jego tematyką.
Jeśli nauczyciel zdecyduje się udostępnić materiały związane z procesem nauczania na stronie internetowej, będzie to dla niego oznaczało zmniejszenie liczby papierowej dokumentacji. Nauczyciel może umieścić w sieci program swoich zajęć, różnego rodzaju plany, zasady i regulaminy, treść zadań domowych, notatki z lekcji, prezentacje, odnośniki do interesujących miejsc, które są związane z tematem zajęć. Wszystko to można zrobić w formie blogu, który będzie w tym wypadku traktowany także jako narzędzie do zarządzania treścią. Rodzice uczniów będą bardzo zadowoleni z takiego podejścia, ponieważ uzyskają dostęp do informacji związanej z edukacją ich dzieci. Jasność, transparentność jest czynnikiem wpływającym na jakość i zrozumienie, daje też nauczycielowi możliwość budowania dobrych relacji nie tylko z uczniami, ale i z rodzicami. Może też oczekiwać, że i jedni i drudzy będą regularnie odwiedzać stronę WWW w poszukiwaniu aktualnych informacji.
Blog znakomicie sprawdza się jako repozytorium materiałów związanych z procesem nauczania zarówno publikowanych przez nauczyciela jak i uczniów (czasem także rodziców). Takie podejście ma wiele zalet. Po pierwsze uczniowie nie będą mogli mówić, że nie zrobili zadania, bo nic o takowym nie wiedzieli (przecież informacja o zadaniu znajduje się na stronie). Po drugie gromadzenie materiałów w jednym miejscu pozwala na ich przeglądanie i ocenę nie tylko przez nauczyciela, ale także samego ucznia, jego rodziców i inne osoby, które będą miały do nich dostęp (np. koledzy z klasy). Dzięki takiemu podejściu, istnieje możliwość szybkiej oceny postępów ucznia. Blogi pozwalają na wyszukiwanie informacji – czyż nie łatwiej będzie znaleźć coś w elektronicznym repozytorium zamiast wertować stosy papierów (o ile się zachowały)?
Gdy uczniowie przez wszystkie lata nauki gromadzą materiały dotyczące swojej edukacji, zrealizowanych projektów, napisanych prac, informacji o swoich zainteresowaniach, itp., po zakończeniu nauki mogą je wykorzystać do dalszej pracy np. w trakcie studiów. Mogą też udostępnić te materiały w trakcie szukania pracy w celu zademonstrowania swoich możliwości przed przyszłym pracodawcą. W takim rozumieniu, blog staje się narzędziem do tworzenia e-portfolio.
Blogi doskonale sprawdzą się wszędzie tam, gdzie wymaga się od uczniów pracy grupowej. Dodatkowo uczniowie mogą znajdować się w odległych zakątkach kraju lub świata i nadal mogą ze sobą w wygodny sposób współpracować. Do takiej współpracy można zapraszać innych, znawców tematu, ciekawe osobistości, rodziców, itp. Otwarcie, udostępnienie tego co dzieje się w klasie może mieć niebagatelny wpływ na wzrost jakości efektów nauczania.
Firmy, organizacje, instytucje, ale także szkoły mogą z powodzeniem wykorzystywać blogi w charakterze systemów do zarządzania treścią oraz wspomagania komunikacji (np. między nauczycielami). Za pomocą blogów można archiwizować ustalenia ze spotkań (np. rady pedagogicznej), prowadzić dyskusje na różne tematy oraz poprzez regularny kontakt dbać o utrzymanie dobrych stosunków między pracownikami szkoły. Zastosowanie takich rozwiązań pozwala na zaoszczędzenie czasu podczas spotkań (część spraw może być już uzgodniona on-line przed spotkaniem) oraz na szybki powrót do meritum spraw, których załatwienie jest odkładane na później, a gdy już mają być załatwiane, nikt nie pamięta szczegółów (bo wcześniej nie udokumentowano bieżących ustaleń na przykład na stronie WWW). Nauczyciele uczący tych samych przedmiotów mogą za pomocą blogu wymieniać się pomysłami i materiałami dydaktycznymi z pożytkiem dla swojego rozwoju zawodowego.
Przeglądając zasoby internetu nie jest trudno natknąć się na strony internetowe szkół wyglądające jakby zostały opuszczone i zapomniane dawno temu. Nikt tam już nie zagląda, nic się tam nie dzieje. Nauczyciele, którzy uczą w takich szkołach, mogą wykorzystać blogi (klasowe, grup uczniowskich, oficjalny blog szkoły, itp.) do stworzenia żyjącej i aktualizowanej na bieżąco szkolnej strony internetowej. Wizerunek szkoły na pewno na tym nie straci, a grupą, która to najbardziej doceni będą rodzice dzieci uczęszczających do szkoły, a także tych, które mogą uczęszczać do niej w przyszłości.
Blogi pozwalają wyjść w trakcie zajęć poza mury klasy i szkoły. Uczniowie mogą realizować projekty współpracując z innymi uczniami (także z innych placówek), ale nie tylko. Gromadzenie wiedzy oraz informacji związanych z procesem nauczania, w tym materiałów wygenerowanych przez uczniów, pozwala na łatwiejsze dokonywanie ocen i analiz postępów uczniów nie tylko przez nauczyciela, ale także przez rodziców i innych (np. przyszłych pracodawców).
W trakcie pracy z blogami uczniowie muszą podejmować decyzje, które z dostępnych w internecie materiałów są z ich punktu widzenia wartościowe. Ponieważ wyniki pracy uczniów mogą być oglądane nie tylko przez nauczyciela, ale także przez kolegów i inne osoby, uczniowie wykonują powierzone im zadania bardziej starannie i dokładnie, a ich działania są w większym stopniu przemyślane. Podobnie, kolejnym efektem motywującym uczniów jest świadomość, że ich praca może być poddana (konstruktywnej) krytyce, która także będzie widoczna przez wszystkich.
Wykorzystanie blogów podczas realizacji zadań w procesie nauczania ma jeszcze jedną zaletę: nawet po opublikowaniu przez ucznia materiałów końcowych, ich życie się nie kończy. Do udostępnianych materiałów mogą być dodawane komentarze, które mogą mieć wpływ na wprowadzanie ewentualnych zmian później – przygotowanie materiałów w sposób tradycyjny zwykle przybiera formę monologu, gdy korzystamy z blogów, mamy do czynienia z dialogiem (dyskusją) co jest bardziej konstruktywne.
Warto zobaczyć:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Blog
http://pl.wikipedia.org/wiki/E-portfolio
http://www.blogger.com/
http://edublogs.org/
http://myspace.com/
http://www.blog.pl/
http://blog.interia.pl/
http://bloog.pl/
http://blog.onet.pl/
http://e-trener.org/
W kolejnych artykułach cyklu „Nowoczesne (internetowe) narzędzia dydaktyczne” zostaną przedstawione:
- rozwiązania typu wiki,
- RSS (Rich Site Summary),
- social bookmarking,
- internetowe galerie zdjęć,
- podcasty, webcasty, screencasty.